Świąd, nawracające problemy ze skórą, biegunka czy wymioty mogą mieć wiele przyczyn. Kiedy objawy powracają, opiekun zaczyna szukać odpowiedzi: czy problem może być związany z karmą, konkretnym składnikiem, a może jego źródło leży gdzie indziej?
Jedną z możliwych przyczyn jest niepożądana reakcja na pokarm. Nie oznacza to jednak, że rozwiązaniem jest samodzielne testowanie kolejnych karm. W takiej sytuacji pomocna może być dieta eliminacyjna – uporządkowany sposób żywienia prowadzony zgodnie z określonymi zasadami, najlepiej we współpracy z lekarzem weterynarii.
Czym jest niepożądana reakcja na pokarm?
Niepożądana reakcja na pokarm, określana również skrótem AFR od adverse food reaction, jest pojęciem szerszym niż alergia pokarmowa. Obejmuje zarówno reakcje, w których znaczenie mogą mieć mechanizmy immunologiczne, jak i reakcje związane z nietolerancją określonych składników. Z perspektywy opiekuna mogą one wyglądać bardzo podobnie. Pies może się drapać, kot może mieć nawracającą biegunkę, a u wielu zwierząt problemy skórne i trawienne występują jednocześnie.
Na czym polega dieta eliminacyjna?
Najważniejsze w diecie eliminacyjnej są konsekwencja i kontrola. Przez określony czas pies lub kot otrzymuje wyłącznie odpowiednio dobraną dietę, która ogranicza kontakt ze składnikami mogącymi odpowiadać za niepożądane reakcje. Podczas diety eliminacyjnej należy zrezygnować z przysmaków, gryzaków, resztek ze stołu czy nawet tabletek smakowych (niektóre leki, suplementy). Wybór diety zależy m.in. od dotychczasowego sposobu żywienia zwierzęcia. Lekarz weterynarii może zalecić dietę opartą na jednym, wcześniej niepodawanym źródle białka albo na białku hydrolizowanym.
W przypadku diety eliminacyjnej nie chodzi o jak najkrótszy skład karmy. Ważniejsze jest to, jakie źródła białka i innych składników zostały zastosowane oraz czy zwierzę miało z nimi wcześniej kontakt. Dlatego wybór diety powinien uwzględniać także historię żywieniową psa lub kota. Jeśli w czasie próby objawy wyraźnie się zmniejszą, kolejnym krokiem może być tzw. próba prowokacji, czyli ponowne wprowadzenie wcześniejszego pokarmu lub konkretnego składnika. Pozwala to lepiej ocenić, czy obserwowane problemy rzeczywiście były związane z żywieniem.
Dieta eliminacyjna nie polega więc na testowaniu kolejnych karm. To zaplanowany proces, który krok po kroku pomaga zbliżyć się do odpowiedzi, co służy danemu zwierzęciu.
Co oznacza karma monoproteinowa?
Karma monoproteinowa wykorzystuje jedno źródło białka zwierzęcego. Ułatwia to kontrolowanie, z jakimi białkami zwierzę ma kontakt podczas żywienia.
Nie oznacza jednak automatycznie, że każda dieta monoproteinowa będzie odpowiednia do próby eliminacyjnej. Jeżeli pies przez wiele lat jadł karmy zawierające określony rodzaj mięsa, dieta oparta właśnie na tym samym białku może nie być najlepszym wyborem. Liczy się więc nie tylko liczba źródeł białka, ale także ich rodzaj i wcześniejszy sposób żywienia zwierzęcia.
A jeśli potrzebne jest mniej typowe źródło białka?
Jednym z możliwych rozwiązań jest zastosowanie źródła białka, z którym najprawdopodobniej nie miało wcześniej kontaktu.
Dlatego w gamie VET EXPERT dostępne są diety oparte na różnych strategiach żywieniowych.
Dla psa, u którego potrzebne jest mniej powszechne źródło białka, jedną z możliwości może być HYPOALLERGENIC INSECT, wykorzystująca białko owadów Hermetia illucens. Innym rozwiązaniem jest mokra dieta HYPOALLERGENIC HORSE, w której konina stanowi jedyne źródło białka zwierzęcego.
Nie oznacza to jednak, że któreś z tych rozwiązań jest odpowiednie dla każdego zwierzęcia. To, co dla jednego psa będzie nowym źródłem białka, inny mógł już wcześniej wielokrotnie otrzymywać.
Dlatego zamiast szukać „najbardziej hipoalergicznej karmy”, warto szukać diety najlepiej dopasowanej do historii i potrzeb konkretnego zwierzęcia.
A kiedy potrzebne jest białko hydrolizowane?
Innym rozwiązaniem wykorzystywanym w dietach eliminacyjnych jest hydroliza białka. W jej wyniku białko zostaje rozłożone na mniejsze fragmenty. Celem zastosowania takiego rozwiązania jest zmniejszenie prawdopodobieństwa rozpoznawania fragmentów białka przez układ odpornościowy w sposób prowadzący do reakcji u uczulonego zwierzęcia.
Dieta hydrolizowana może być szczególnie przydatna wtedy, gdy historia żywieniowa psa lub kota jest rozbudowana i trudno znaleźć źródło pełnego białka, z którym zwierzę nie miało wcześniej kontaktu.
Jak długo trwa dieta eliminacyjna?
W diecie eliminacyjnej ważna jest cierpliwość. W diagnostyce skórnych niepożądanych reakcji pokarmowych badania wskazują, że wydłużenie próby eliminacyjnej do 8 tygodni pozwalało uzyskać remisję objawów u ponad 90% psów i kotów reagujących na pokarm.
Nie oznacza to jednak, że każda próba eliminacyjna powinna trwać dokładnie tyle samo. Czas jej prowadzenia zależy od potrzeb konkretnego zwierzęcia i powinien być ustalony wspólnie z lekarzem weterynarii. W tym procesie liczą się czas, konsekwencja i obserwacja. Krok po kroku pomagają ocenić, jak zwierzę reaguje na zmianę żywienia i zaplanować dalsze postępowanie.
Dieta eliminacyjna – codziennie bliżej odpowiedzi
Kiedy próbujesz ustalić, co powoduje problemy skórne lub trawienne Twojego pupila, łatwo zacząć analizować każdy posiłek i zastanawiać się, co jeszcze można zmienić.
Dobrze zaplanowana dieta eliminacyjna, współpraca z lekarzem weterynarii, konsekwencja i uważna obserwacja pomagają uporządkować ten proces. Krok po kroku pozwalają lepiej ocenić, jak zwierzę reaguje na zmianę żywienia i zbliżyć się do odpowiedzi na pytanie, czego naprawdę potrzebuje.
