Każdy opiekun chce, aby jego pies lub kot jak najdłużej cieszył się dobrą kondycją, chęcią do zabawy i swobodą ruchu. Tymczasem dodatkowe kilogramy mogą stopniowo odbierać mu tę lekkość – utrudniać aktywność, obciążać stawy i wpływać na codzienny komfort. Nadmierna masa ciała to nie tylko kwestia wyglądu. Otyłość u psów i kotów wiąże się m.in. z większym ryzykiem problemów ze strony układu ruchu, zaburzeń metabolicznych, a także z obniżeniem jakości i skróceniem długości życia.
Dlatego troska o prawidłową masę ciała jest ważnym elementem dbania o zdrowie pupila. Odchudzanie nie powinno jednak oznaczać po prostu drastycznego zmniejszenia porcji dotychczasowej karmy. Dobrze dobrana dieta odchudzająca dla psa i kota powinna dostarczać mniej energii (kalorii), a jednocześnie zapewniać pełną podaż białka, witamin, składników mineralnych i innych niezbędnych składników odżywczych. Dzięki temu redukcja masy ciała może przebiegać w sposób przemyślany, z uwzględnieniem potrzeb organizmu zwierzęcia. Na tym właśnie opierają się specjalistyczne diety przeznaczone do kontroli i redukcji masy ciała.
Czy mój pies lub kot ma nadwagę?
Sama liczba kilogramów nie zawsze pozwala to ocenić. Prawidłowa masa ciała zależy m.in. od gatunku, rasy, wielkości, płci, budowy i indywidualnych cech zwierzęcia. Dlatego w praktyce weterynaryjnej oprócz ważenia wykorzystuje się Body Condition Score, czyli BCS – ocenę kondycji ciała.
Najczęściej stosowana jest skala 9-stopniowa, w której 4–5/9 oznacza prawidłową kondycję ciała, 6–7/9 wskazuje na nadwagę, a 8–9/9 na otyłość. W uproszczeniu każdy stopień BCS powyżej 5 odpowiada około 10–15% nadmiaru masy ciała, zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Stowarzyszenia Szpitali Weterynaryjnych (AAHA).
U psa w idealnej kondycji żebra powinny być łatwo wyczuwalne pod cienką warstwą tkanki tłuszczowej, talia widoczna przy obserwacji z góry, a linia brzucha podciągnięta przy oglądaniu zwierzęcia z boku. Wraz ze wzrostem BCS żebra stają się trudniejsze do wyczucia, talia zanika, a ilość tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha i grzbietu wzrasta.
Na co opiekun może zwrócić uwagę w domu?
Podejrzenie nadwagi może pojawić się, gdy:
- żebra stają się coraz trudniejsze do wyczucia pod warstwą tkanki tłuszczowej,
- talia, obserwowana z góry, staje się słabo zaznaczona lub przestaje być widoczna,
- brzuch traci charakterystyczne podciągnięcie widoczne z boku,
- w okolicy brzucha, grzbietu lub nasady ogona gromadzi się nadmierna ilość tkanki tłuszczowej,
- masa ciała systematycznie wzrasta podczas kolejnych ważeń,
- obroża lub szelki stają się coraz ciaśniejsze,
- pies szybciej się męczy, intensywniej dyszy podczas spacerów lub niechętnie wskakuje do samochodu czy na kanapę,
- kot unika wskakiwania na wyższe powierzchnie lub potrzebuje dodatkowego podparcia, aby się na nie dostać,
- kot ma trudności z pielęgnacją sierści, szczególnie w okolicy grzbietu i nasady ogona, przez co staje się ona matowa, przetłuszczona lub skołtuniona.
Warto pamiętać, że zmiany w aktywności, sprawności ruchowej czy pielęgnacji sierści nie zawsze wynikają z nadwagi – mogą być również objawem innych problemów zdrowotnych. Dlatego ich wystąpienie warto skonsultować z lekarzem weterynarii, który oceni kondycję ciała zwierzęcia i pomoże ustalić jego optymalną masę ciała.
Dlaczego nadmierna masa ciała ma znaczenie dla zdrowia?
Tkanka tłuszczowa to nie tylko zapas energii. Jej nadmiar może wpływać na pracę całego organizmu i sprzyjać utrzymywaniu się łagodnego, przewlekłego stanu zapalnego. U psów i kotów nadwaga oraz otyłość mogą zwiększać obciążenie stawów, zaburzać prawidłowy metabolizm i negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Dodatkowe kilogramy często najszybciej widać właśnie w aktywności pupila. Zwierzę może mniej chętnie spacerować, bawić się czy wskakiwać na ulubione miejsca. Mniejsza ilość ruchu oznacza z kolei mniejsze zużycie energii, co może jeszcze bardziej utrudniać utratę zbędnych kilogramów. W ten sposób łatwo powstaje błędne koło: nadwaga ogranicza aktywność, a mniejsza aktywność sprzyja dalszemu przybieraniu na wadze.
U kotów nadmierna masa ciała może dodatkowo zwiększać ryzyko insulinooporności (zmniejszonej wrażliwości tkanek na insulinę), a w konsekwencji cukrzycy. Dlatego warto regularnie kontrolować sylwetkę i masę ciała pupila oraz odpowiednio dopasować jego sposób żywienia.
Dlaczego nie wystarczy po prostu dawać połowy zwykłej karmy?
To jeden z najczęstszych błędów podczas odchudzania psa lub kota – znaczne zmniejszenie porcji jego dotychczasowej karmy.
Mniejsza porcja oznacza oczywiście mniej kalorii, ale jednocześnie także mniej białka, witamin, składników mineralnych i innych ważnych składników odżywczych. W efekcie zwierzę może otrzymywać mniej energii, ale również zbyt mało tego, czego jego organizm potrzebuje każdego dnia. Dlatego przy redukcji masy ciała lepszym rozwiązaniem mogą być specjalistyczne diety odchudzające. Są one opracowane tak, aby przy mniejszej kaloryczności nadal dostarczać odpowiednią ilość niezbędnych składników odżywczych. Często zawierają także więcej białka i włókna pokarmowego w stosunku do dostarczanej energii oraz mniej tłuszczu.
Jak działa dieta OBESITY?
Diety VET EXPERT OBESITY dla dorosłych psów i kotów zostały opracowane do wspierania redukcji nadmiernej masy ciała oraz – w razie potrzeby – utrzymywania masy docelowej po zakończeniu odchudzania. Dostępne są warianty suche i mokre dla obu gatunków. Ich działanie nie opiera się na jednym składniku. Liczy się przede wszystkim cały profil żywieniowy diety: kontrolowana kaloryczność, odpowiednio dobrane białko, tłuszcz i włókno oraz dokładne odmierzanie dziennej ilości karmy. Podstawowym warunkiem redukcji tkanki tłuszczowej jest osiągnięcie ujemnego bilansu energetycznego, czyli sytuacji, w której organizm otrzymuje mniej energii, niż zużywa. Wielkość ograniczenia kalorycznego powinna być jednak dobrana indywidualnie i modyfikowana w zależności od efektów.
Włókno i uczucie sytości – dlaczego mają znaczenie?
Jednym z największych wyzwań podczas odchudzania psa lub kota jest ciągłe proszenie o jedzenie. Pupil może częściej zaglądać do miski, szukać resztek, dopominać się o smakołyki albo budzić opiekuna, gdy uzna, że nadeszła pora jego karmienia. Pomocny może być tutaj błonnik pokarmowy, który zwiększa objętość posiłku, nie dostarczając przy tym dużej ilości kalorii. Dzięki temu może pomagać zwierzęciu dłużej odczuwać sytość.
Nie każde proszenie pupila o jedzenie oznacza jednak prawdziwy głód. Czasem jest to po prostu nawyk, element codziennej rutyny albo sposób na zwrócenie uwagi opiekuna. Dlatego podczas odchudzania warto zadbać nie tylko o odpowiednią dietę, ale też o regularne pory posiłków, aktywność i inne formy wspólnego spędzania czasu.
Jak szybko powinien chudnąć pies lub kot?
Odchudzanie psa lub kota powinno przebiegać stopniowo. Zbyt szybka utrata masy ciała nie jest wskazana, dlatego tempo odchudzania warto regularnie kontrolować i dostosowywać do potrzeb konkretnego zwierzęcia.
Orientacyjnie pies może tracić około 1–2% swojej aktualnej masy ciała tygodniowo, a kot około 0,5–2% tygodniowo. Przykładowo pies ważący 20 kg, który chudnie w tempie 1% tygodniowo, będzie tracił około 200 g na tydzień.
Nie należy jednak dążyć do jak najszybszego spadku masy ciała. Plan odchudzania powinien uwzględniać stan zdrowia zwierzęcia i pomagać w zachowaniu masy mięśniowej.
W przypadku kotów szczególnie ważne jest, aby nie ograniczać jedzenia zbyt gwałtownie. Zbyt szybkie chudnięcie może być dla nich niebezpieczne. Jeśli kot podczas odchudzania przestaje jeść lub wyraźnie zmniejsza ilość przyjmowanego pokarmu, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii.
Skuteczne odchudzanie psa lub kota – o czym należy pamiętać
Skuteczne odchudzanie psa lub kota to nie tylko wybór odpowiedniej karmy, ale przede wszystkim dobrze zaplanowany i regularnie kontrolowany proces. Początkowo ustalona ilość kalorii może wymagać korekty w zależności od tego, jak organizm zwierzęcia reaguje na dietę. Dlatego ważne są regularne ważenie, ocena kondycji ciała i odpowiednie odmierzanie każdej porcji.
Drugim istotnym elementem redukcji masy ciała jest aktywność fizyczna, dostosowana do wieku, kondycji i możliwości zwierzęcia. U psów warto stopniowo wydłużać spacery, pamiętając, że w przypadku chorób stawów lub serca rodzaj i intensywność wysiłku należy wcześniej skonsultować z lekarzem weterynarii. U kotów sprawdzą się 2–3 krótkie sesje zabawy dziennie oraz karmienie w sposób naśladujący polowanie, np. poprzez rozmieszczanie porcji karmy w różnych miejscach lub wykorzystanie zabawek do wyjadania pokarmu.
Dieta VET EXPERT OBESITY została opracowana tak, aby przy ograniczonej kaloryczności dostarczać niezbędnych składników odżywczych i wspierać kontrolowaną redukcję nadmiernej masy ciała. Trzeba jednak pamiętać, że nawet odpowiednio dobrana karma podawana w zbyt dużej ilości może utrudnić osiągnięcie efektów.
FAQ
Jak sprawdzić, czy pies ma nadwagę?
Poza regularnym ważeniem można wykorzystać 9-punktową skalę Body Condition Score. Przy prawidłowej kondycji żebra psa powinny być łatwo wyczuwalne, talia widoczna z góry, a brzuch podciągnięty. Poziom 6–7/9 oznacza nadwagę, a 8–9/9 otyłość.
Czy wystarczy zmniejszyć porcję zwykłej karmy, żeby pies schudł?
Niewielkie ograniczenie porcji może być wystarczające u części zwierząt z niewielką nadwagą, ale znaczne ograniczenie ilości zwykłej karmy może jednocześnie ograniczyć podaż niezbędnych składników odżywczych. Przy większej redukcji kalorii specjalistyczna dieta odchudzająca może być lepszym rozwiązaniem.
Ile powinien chudnąć pies tygodniowo?
Orientacyjny cel według wytycznych AAHA (Amerykańskiego Stowarzyszenia Szpitali Weterynaryjnych) wynosi około 1–2% aktualnej masy ciała na tydzień. Tempo powinno być jednak indywidualnie kontrolowane i dostosowywane do stanu zdrowia oraz kondycji mięśniowej psa.
Ile powinien chudnąć kot?
U kotów rekomendowane tempo jest wolniejsze – orientacyjnie około 0,5–2% aktualnej masy ciała tygodniowo. Zbyt szybkie odchudzanie, a szczególnie głodzenie kota, jest niebezpieczne.
Czy pies lub kot na diecie OBESITY może dostawać przysmaki?
Tak, ale ich kaloryczność trzeba uwzględnić w całym planie. AAHA zaleca, aby przysmaki stanowiły maksymalnie około 10% dziennej podaży energii.